อาชีพแห่งอนาคตในมุมของผู้ชี้ทาง 'ธีรยา ธีรนาคนาท'

Abstract

กรุงเทพธุรกิจ มี 3 เมกะเทรนด์ที่เป็น จุดกำเนิดของอาชีพแห่งอนาคต ทั้งยังมีผลให้สาขาอาชีพเดิม ๆ ต้องล้มหายตายจากไป ก็คือ 1.เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว 2. ทั่วโลกกำลังก้าวสู่สังคมผู้สูงวัย และ 3. สุขภาพจิตใจทวีความสำคัญมากขึ้น "ธีรยา ธีรนาคนาท" ผู้ก่อตั้ง "แคเรียวีซ่า ดิจิทัล" ที่ทำหน้าที่เป็นผู้ชี้ทางให้กับเยาวชนคนรุ่นใหม่เดินไปสู่อาชีพที่ชอบ ที่ใช่ ยกตัวอย่างว่าในเรื่องของเทคโนโลยีนั้น มีความโดดเด่นตรงที่ Automation หมายถึง การทำงานของเครื่องจักรหรือเทคโนโลยี โดยอัตโนมัติไม่ต้องใช้คน ทำให้ในเวลานี้ จึงได้เห็นข่าวเลย์ออฟพนักงานในหลายๆ ธุรกิจไม่ว่าจะเป็นแบงก์ โบรกเกอร์ แม้กระทั่ง นักข่าวเกือบแทบทุกวัน ในทางกลับกัน ก็มีอาชีพที่ก้าวขึ้นแท่นเป็นดาวรุ่ง มีความต้องการของตลาดสูง กระทั่งเกิดภาวะขาดแคลน เช่น Data Scientist และ Digital Marketer เป็นต้น สำหรับเทรนด์ของสังคมผู้สูงวัยนั้น ส่งผลดีต่ออาชีพทำงานเกี่ยวกับการดูแลรักษาสุขภาพทั้งหลาย และเทรนด์สุดท้ายสุขภาพจิตใจก็ย่อมส่งผลดีต่ออาชีพจิตแพทย์หรืออาชีพที่ตอบโจทย์ช่วยทำให้เกิดความผ่อนคลาย นอกจากนี้ บริบทของการทำงานในโลกยุคใหม่ก็เปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง เน้นความยืดหยุ่นมากขึ้น ดูที่ "ผลลัพธ์" ไม่ใช่วัดกันที่กระบวนการหรือขั้นตอนเหมือนที่ผ่านมา ธีรยาบอกว่า ยุคดิจิทัลยังทำให้ Gig Worker ไม่มีเจ้านาย ไม่มีสังกัดอยู่กับบริษัทใด บริษัทหนึ่ง มี "อิสระ" สะดวกที่จะรับงานเป็นจ็อบๆ หรือเป็นโปรเจคๆ ไป กลายเป็นอาชีพในฝันของคนรุ่นใหม่ (Millennials) ในเวลานี้ เนื่องจากคนกลุ่มนี้ให้ความสำคัญกับความหมายของชีวิต อะไรที่ทำให้ชีวิตมีคุณค่า มากกว่าตัวเลขเงินเดือนรายได้ "เมื่อก่อน Gig Worker มักจะอยู่ในวงการครีเอทีฟ ศิลปิน นักเขียน แต่เวลานี้ มีแพร่หลายไปทั่วทุกวงการ แม้กระทั่งอาชีพคอนเซาท์ ที่เดิมต้องอาศัยความ น่าเชื่อถือ ต้องทำงานในบริษัทใหญ่ข้ามชาติ แต่กลายเป็นว่าปัจจุบันมีบริษัทที่จ้าง คอนเซาท์อิสระที่เป็นรายบุคคลซึ่งมีราคา ถูกกว่าจ้างในนามบริษัท" แน่นอนว่าฝั่งบริษัทนายจ้าง จำเป็นต้องปรับตัวตามโลกที่เปลี่ยนไป ต้องทำให้องค์กรลีน หรือมีความคล่องตัวให้มากที่สุด แน่นอนว่าเงินเดือนพนักงานถือเป็นฟิกคอสก้อนใหญ่ การจ้างคนนอกหรือเอาท์ซอร์ส ไม่จ้างพนักงานประจำจึงเป็นคำตอบที่ ดีที่สุด "แคเรียวีซ่า ดิจิทัลเองเราก็จ้างเอาท์ซอร์ส เพราะยุคนี้การทำงานเป็นรีโมทจะทำที่ไหนก็ได้ อีกทั้งบางอาชีพก็หาคนยากมาก ดังนั้นการจ้างงานแบบฟูลไทม์ก็อาจทำให้ โครงการต่างๆ ที่วางแผนไว้ไม่มีทางเกิดขึ้น" แต่การจะประสบความสำเร็จบนเส้นทาง ของ Gig Worker ได้นั้น ธีรยามีมุมมองว่า อย่างแรกควรต้องมั่นใจในตนเองว่าเจ๋ง หรือ เก่ง เป็นสเปเชี่ยลลิสต์ด้านใดด้านหนึ่งจริงๆ และต้องมีพอร์ตฟอลิโอหรือแฟ้มสะสมผลงานของตนเอง นั่นย่อมหมายถึงการขวนขวายคิดพัฒนาตัวเองอยู่ตลอดเวลา "ทักษะที่ต้องพัฒนาและมีความสำคัญ ในโลกยุคใหม่ก็คือ 1. ภาษาอังกฤษ 2. เทคโนโลยีที่ไม่เพียงแค่ใช้เป็นแต่ต้อง นำมาพัฒนาหรือสร้างสิ่งใหม่ๆ ที่มีมูลค่าได้ และ 3. ทักษะการคิดวิเคราะห์ ที่ได้มาจาก การคิดตั้งคำถาม และหาเหตุผลด้วย ตนเอง" นอกจากนี้ Gig Worker ต้องมีความสามารถในการทำงานให้สำเร็จเพียงลำพัง โดยที่ไม่ต้องขอความช่วยเหลือจากทีมงานเหนืออื่นใดก็คือ ต้องเป็นทั้งคนลงมือทำและเป็นเซลล์ สามารถขายความโดดเด่น ของตัวเอง ให้เป็นที่ยอมรับจากฝั่ง นายจ้างภายในเวลาเดียวกันได้ด้วย นอกจากนี้ควรเป็นคนที่เฟรนลี่ เข้ากับ คนอื่นได้ง่าย ต้องแน่ใจว่า จะรับกับความกดดัน กับการแข่งขันที่สูงลิ่ว เพราะอาชีพอิสระ งานที่ต้องการทำไม่ได้แค่แข่งขันกับเพื่อนๆ ร่วมชาติด้วยกันเท่านั้น แต่ต้องแข่งขันแย่งชิงกับคนทั่วโลก ต้องแน่ใจด้วยว่า จะสามารถรับมือ กับความรู้สึกที่ไม่มั่นคง เพราะทำงานที่ทำไม่มีความมั่นคง มิหนำซ้ำหลาย ๆ คนก็มักคิดว่า การเป็น Gig Worker จะหมายถึงการจัดสรรเวลาได้ แต่ทำไปทำมาอาจกลายเป็นว่า เสาร์อาทิตย์ก็ยังไม่ได้พักผ่อน ขณะที่ข้อดีของทางฝั่งของนายจ้างเอง ก็คือ การได้คนทำงานที่จริงจัง มุ่งมั่น ต่างไปจากพนักงานประจำที่อาจทำงานแบบเช้าชามเย็นชามวันๆ ไม่ต้องทำอะไรมากเพราะถึงสิ้นเดือนก็ได้รับเงินเดือน ที่แน่นอนอยู่แล้ว ในหมายเหตุว่า องค์กรนายจ้างควรเอาท์ซอสท์งานที่ไม่ได้เป็นคอร์หรือ แกนหลักของธุรกิจ เป็นงานสนับสนุนอื่นๆ ซึ่งต้องพิจารณาถึงความเหมาะสมเป็น ธุรกิจๆ ไป เช่น สถาบันการศึกษาก็จำเป็นต้องจ้างอาจารย์ผู้สอนประจำ แต่งาน แม่บ้าน นักการภารโรงที่ควรจะเอาท์ซอร์ส เป็นต้น เมื่อย้อนกลับมาถามหลักไมล์ของ แคเรียวีซ่า ดิจิทัลว่าเดินไปถึงไหน? คำตอบ ก็คือ เวลานี้ได้ทำการพัฒนาแอพทั้งเอนดรอย์ และไอโอเอสเสร็จไปหมาดๆ และเพิ่งเปิดบริการเป็นที่เรียบร้อยเมื่อวันคริสต์มาสเมื่อปลายปีที่ผ่านมา เพื่อให้ผู้ใช้กดเข้าไปเลือกหาอาชีพที่เหมาะสมผ่านการประเมินผล 5 เฉดของแคเรียวีซ่า หรือ "5 Shades of life" ดังนี้ 1.Skill and Interest ทักษะและ ความสนใจ 2.Personality and people to work with บุคลิกภาพ และคนที่เราเหมาะจะทำงานด้วย 3.Working condition สภาพแวดล้อมในการทำงาน 4.Lifestyle รูปแบบการใช้ชีวิต 5.Personal Core Value ค่านิยมของตัวเรา สิ่งที่เราให้ความสำคัญในชีวิต "แผนในปีนี้ เราต้องการนำเอา แอพแนะแนว การศึกษาและหาเส้นทางอาชีพในอนาคตของเราขยายผลไปสู่มหาวิทยาลัยต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย เพราะเราอยากให้คนไทยรู้จักตัวเอง และเดินไปบนเส้นทาง สายอาชีพที่ใช่ซึ่งควรเริ่มต้นตั้งแต่วัยเด็ก" ในหมายเหตุว่าแคเรียวีซ่า เข้าร่วมในโครงการของสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ หรือ NIA (โครงการ Government Procurement Transformation) "ปลดล็อก ข้อจำกัด พัฒนาสตาร์ทอัพ สู่ตลาดภาครัฐ" โดยเบิกทางสตาร์ทอัพสู่เส้นทางจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ซึ่งเริ่มต้นที่ 5 มหาวิทยาลัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, มหาวิทยาลัยสุรนารี, มหาวิทยาลัยพะเยา, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือและมหาวิทยาลัยนเรศวร ทิ้งท้ายว่า ในปีนี้แคเรียวีซ่า ดิจิทัล จะพัฒนาแอพเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษ รวมทั้งยังมีแผนในการระดมทุนระดับ Seed หลังจากนั้นก็จะโกอินเตอร์โดยจะเริ่มที่ประเทศในกลุ่มเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นอันดับแรก "ยุคนี้การทำงานเป็นรีโมทจะทำที่ไหนก็ได้ การจ้างงานแบบฟูลไทม์อาจทำให้โครงการต่างๆไม่มีทางเกิดขึ้น'