วิจัยพื้นที่เชิงพาณิชย์เพิ่มขีดแข่งขันโอท็อป 9 จังหวัด

Abstract

ปาริชาติ บุญเอก qualitylife4444@gmail.com กรุงเทพธุรกิจ ข้อมูลจากกรมการพัฒนาชุมชน ระบุว่า โครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) มีมูลค่าของตลาดสินค้า OTOP ในปี 2561 นี้ (สิ้นสุด ก.ย.) เติบโตถึง 100% หรือกว่า 1.94 แสนล้านบาท ซึ่งในความเป็นจริงเติบโตได้มากกว่านี้ แต่ปัจจุบันมีผู้ประกอบการผ่านเกณฑ์ OTOP เพียง 2 หมื่นราย จากผู้ลงไว้กว่า 1.6 แสนราย กรมการพัฒนาชุมชน สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย (สกว.) และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล 8 แห่ง จึงได้ร่วมกันวิจัย พื้นที่เชิงพาณิชย์"ผ่านกลไกการขับเคลื่อนห่วงโซ่คุณค่า พัฒนาแต่ยังคงไว้ซึ่งเสน่ห์ทางวัฒนธรรม เพื่อพัฒนาผู้ประกอบการเหล่านี้ ประกอบด้วย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน : โครงการนวัตกรรมและภูมิปัญญาอีสานเพื่อสร้างคุณค่าและศักยภาพของสินค้า OTOP ผู้ประกอบการระดับ 1-3 ดาว จ.นครราชสีมา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี : โครงการสร้างคุณค่าและมูลค่าเพิ่มตลอดห่วงโซ่คุณค่าของสินค้า OTOP บนฐานทรัพยากรไผ่ของผู้ประกอบการที่เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ไผ่ที่ได้รับการคัดสรร จ.ปราจีนบุรี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย : โครงการวิจัยและพัฒนาสินค้า OTOP ในผู้ประกอบการกลุ่มเครื่องถม และกลุ่มเครื่องแกง จ.นครศรีธรรมราช มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ : โครงการวิจัยและพัฒนาสินค้า OTOP ในผู้ประกอบการอาหารพื้นถิ่น จ.พระนครศรีอยุธยา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ : โครงการพัฒนาสินค้า OTOP ประเภทสปา จากทรัพยากรท้องถิ่น ในผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชน จ.ประจวบคีรีขันธ์ และ จ.นครปฐม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ : โครงการสร้างคุณค่าและเพิ่มมูลค่าสินค้า OTOP จากทรัพยากรปลาน้ำจืดจ.สุพรรณบุรี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร : โครงการสร้างนวัตกรรมและเพิ่ม มูลค่าสินค้า OTOP ประเภทขนมหวาน พื้นเมืองเพื่อสุขภาพ จ.เพชรบุรี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา : โครงการวิจัยและกระบวนการพัฒนาเชิงสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้า OTOP ประเภทผ้าและสิ่งทอ อ.ฮอด จ.เชียงใหม่ ศ.นพ.สุทธิพันธ์ จิตพิมลมาศ ผู้อำนวย การสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย กล่าวถึงแนวทางการทำงานว่า ขั้นตอนแรกคือเข้าไปศึกษาภาพรวม OTOP ของแต่ละจังหวัด ในลักษณะวิจัย ค้นคว้าหาความรู้ ศึกษา และดูว่าสินค้า OTOP มีช่องว่างตรงไหน ที่จะเข้าไปพัฒนาได้ พอเกิดการพัฒนาและอุดช่องว่างไปเรื่อยๆ สุดท้ายเราก็จะเห็นภาพรวม ผลิตภัณฑ์ของทั้งจังหวัด และเก็บข้อมูลก่อนหลัง เราจะรู้ว่าอะไรคือทางออกที่ดีที่สุด ผศ.วิโรจน์ ลิ้มไขแสง อธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน กล่าวเพิ่มเติมว่า "ในวันนี้ภาครัฐนำสินค้าชุมชนไปผูกกับการท่องเที่ยว ซึ่งจำเป็นต้องพัฒนาสินค้าเพื่อให้มีมูลค่าเพิ่มมากขึ้น โจทย์เรามีข้อเดียวคือทำอย่างไรก็ได้ให้ชุมชนก้าวข้ามขีดความยากจน สิ่งสำคัญที่สังคมอาจจะยังไม่ทราบคือรัฐบาลได้สนับสนุนเงินช่วยเหลือในการสร้างเครื่องมือพื้นฐานวิชาชีพกว่า 6,000 ล้าน ตั้งแต่ปี 2545 และงบประมาณตรงนี้ทำให้เรามีบุคลากรและเครื่องมือพร้อม จากวันนั้นถึงวันนี้ คิดว่ามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล มีศักยภาพและสามารถช่วยให้สินค้าพื้นถิ่นได้อยู่คู่กับสังคมต่อไป" ด้าน ทวีป บุตรโพธิ์ รองอธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กล่าวว่า "สิ่งต่อไปที่ต้องทำ คือทำอย่างไรให้องค์ความรู้ นวัตกรรม และดีไซน์ ขยายผลสู่ประชาชน เพื่อยกระดับคุณภาพสินค้าให้ดีขึ้น ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อกลุ่ม OTOP และเป็นการตอบโจทย์ของรัฐบาลที่จะสร้างความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนต่อไป" สุริยนต์ สูงคำ ผู้ช่วยนักวิจัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนายกตัวอย่างแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าและสิ่งทอพื้นถิ่น อ.ฮอด จ.เชียงใหม่ว่า ผ้าฝ้ายพื้นเมืองของ อ.ฮอด ถือเป็นหน้าตาของ จ.เชียงใหม่ เมื่อก่อนชาวบ้านย้อมฝ้ายด้วยสารเคมี และส่วนใหญ่ทอเป็นผืนเท่านั้น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาจึงได้เข้าไปช่วยชาวบ้านออกแบบสินค้าให้มีความหลากหลาย อาทิ เสื้อ ชุดกระโปรง ปลอกหมอน สมุด ฯลฯ ให้ความรู้ในเรื่องการทำผ้าฝ้ายให้นิ่ม พร้อมการสนับสนุนจาก บมจ.เชียงใหม่วิสาหกิจเพื่อสังคม ช่วยในเรื่องการตลาด หลังจากนี้จะร่วมกันหาช่องทางการขายและพัฒนาการปลูกฝ้ายที่มีสีตามธรรมชาติต่อไป ซึ่งขณะนี้กำลังอยู่ในขั้นตอนการทดลองปลูก เพื่อยกระดับสินค้าและพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนสู่ระบบการค้าที่เป็นธรรม